Tuesday, 8 May 2012

การเปลี่ยนแปลงของอุตสาหกรรม

« ศึกชิงตา | Main | กลยุทธ์ยามหุ้นแพง »

 อุตสาหกรรมแต่ละอย่างมีการเปลี่ยนแปลงช้าเร็วไม่เท่ากัน  บางอุตสาหกรรมมีการเปลี่ยนแปลงเร็วมาก  แต่บางอย่างก็ช้ามาก  การเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วนั้น   มักจะมาจากการที่มีการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีหรือพฤติกรรมของคน  หรือไม่ก็เกิดจากลักษณะหรือคุณสมบัติของกิจการที่มีความอ่อนไหวต่อสภาพแวดล้อมหรือภาวะเศรษฐกิจสูง  ซึ่งทำให้ในบางช่วงเวลาบริษัทในอุตสาหกรรมประสบกับความล้มเหลวอย่างรุนแรงและกว้างขวางและทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงในอุตสาหกรรม    ผลของการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในอุตสาหกรรมที่ชัดเจนก็คือ  บริษัทที่เคยรุ่งเรืองและยิ่งใหญ่นั้น  กลายเป็นบริษัทที่ล้มเหลวตกต่ำลง  ในขณะเดียวกัน  บริษัทที่เคยเป็นรองหรือบริษัทขนาดเล็กเติบโตขึ้นกลายเป็นบริษัทที่ยิ่งใหญ่แทนในระยะเวลาอันสั้น  ลองมาดูกันว่าอุตสาหกรรมอะไรที่เปลี่ยนเร็ว  และอุตสาหกรรมอะไรที่เปลี่ยนช้า

            อุตสาหกรรมที่มีการเปลี่ยนแปลงเร็วที่สุดอย่างหนึ่งก็คือ  อุตสาหกรรมไฮเทคทั้งหลายโดยเฉพาะที่เกี่ยวข้องกับคอมพิวเตอร์  อินเตอร์เน็ต  และการสื่อสารโทรคมนาคม  เพราะนี่คือภาคอุตสาหกรรมที่มีความก้าวหน้าอย่างรวดเร็วทางเทคโนโลยีและการประยุกต์ใช้  ถ้าลองนึกย้อนหลังไปไม่นานนักก็จะพบว่าบริษัทที่ยิ่งใหญ่ในอดีตจำนวนมากนั้น  บัดนี้กลายเป็นบริษัทที่  มีปัญหา  ไล่ตั้งแต่อดีตยาวนานก็มีบริษัท  เท็กซัสอินสตรูเม้นท์  ที่โด่งดังมากสมัย 40 ปีก่อน ที่ผมยังเรียนวิศวกรรมในมหาวิทยาลัยที่เป็นผู้ผลิตเครื่องคิดเลขเครื่องแรก ๆ  ของโลกและ ฟิลิปส์ ฟิชเชอร์ ปรมาจารย์การลงทุนคนหนึ่งที่ บัฟเฟตต์ ยกย่อง  กล่าวถึงว่าเป็นบริษัทที่เป็น  ซุปเปอร์สต็อก  แต่เดี๋ยวนี้ไม่รู้อยู่ไหน

           ต่อมาก็มีบริษัท IBM คอมพิวเตอร์  หรือ Big Blue หรือ ยักษ์สีฟ้า  สัญลักษณ์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุดที่เป็นตัวแทนของอเมริกันที่เป็น  จ้าวแห่งเทคโนโลยีโลก  แต่แล้ว  บริษัทเล็ก ๆ  ก่อตั้งโดยเด็กอายุไม่ถึง 20 ปีชื่อ ไมโครซอฟท์  ก็ก้าวขึ้นมาแข่งขันด้วยซอฟท์แวร์ควบคุม  คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล  ที่ในที่สุดสามารถแย่งชิงการนำในธุรกิจคอมพิวเตอร์และกลายเป็น ราชันย์แห่งโลกของไอที ในเวลาอันสั้น  และแม้ว่าบริษัท  IBM เองก็ยังยิ่งใหญ่อยู่  แต่บทบาทในฐานะผู้นำทางด้านธุรกิจก็แทบไม่เหลือแล้ว   มาถึงยุคของโทรคมนาคม  เรามีโมโตโรลา ที่ในยุคแรกของโทรศัพท์มือถือนั้นทุกคนต้องใช้เครื่องของโมโตโรลา  แต่แล้ว  ภายในเวลาไม่นานนักทุกคนต่างก็ต้องการใช้มือถือของโนเกีย  บริษัทสุดยอดทางด้านไฮเทคจากประเทศฟินแลนด์ที่อดีตถูกปรามาสว่าเป็น  ประเทศหลังเขาแห่งยุโรป  โนเกียกลายเป็นความภาคภูมิใจของฟินแลนด์และหุ้นโนเกียนั้นใหญ่คับตลาดหุ้นฟินแลนด์  แต่แล้ว  โนเกียเองก็ประสบชะตากรรมแบบเดียวกับโมโตโรลาและบริษัทกำลังประสบกับปัญหา  เนื่องจากแอปเปิลได้เข้ามายึดกุมตลาดของสมาร์ทโฟนที่เป็นที่คลั่งไคล้ของคนทั้งโลก  หุ้นของแอปเปิลกลายเป็นหุ้นที่ใหญ่ที่สุดในโลก

            ผมยังไม่ได้พูดถึงบริษัทไฮเทคที่เคยยิ่งใหญ่จำนวนมากอาทิ  พานาโซนิค  โซนี่  ชาร์ป หรือ บริษัทโกดัก  ต่างก็ตกลงมาจากจุดสูงและแทนที่อาจจะโดยซัมซุงและบริษัทที่เคย รองบ่อน  อื่น ๆ  เพราะคงไม่มีเนื้อที่พอที่จะกล่าวถึง  และนี่ยังไม่นับผู้เล่นที่กำลังกลายเป็น  ราชันย์ ใหม่ ๆ  อย่าง กูเกิลและเฟซบุค  ประเด็นของผมก็คือ  ราชันย์ในวันนี้ก็อาจจะกลายเป็น  ยาจก ในวันข้างหน้าได้  บางทีในเวลาไม่นานนัก

            ในอีกด้านหนึ่ง  อุตสาหกรรมอาหารเป็นอุตสาหกรรมที่มีการเปลี่ยนแปลงช้ามาก  โค๊กนั้นเป็นเครื่องดื่มที่ยิ่งใหญ่ระดับโลกมาช้านานอาจจะเกือบร้อยปี   ถึงวันนี้โค๊กก็ยังยิ่งใหญ่เหมือนเดิมหรือยิ่งใหญ่ขึ้นโดยที่ไม่มีทีท่าว่าจะมีเครื่องดื่มชนิดไหนมาแซงได้   เช่นเดียวกัน  แม็คโดนัลด์เองก็เป็นอาหารที่ยิ่งใหญ่พอ ๆ  กันและนับวันมันจะขยายไปทั่วโลกโดยที่ยังหาคนที่มาต่อกรได้ยาก นอกจากอาหารแล้ว  ธุรกิจค้าปลีกประเภทขายสินค้าราคาถูกอย่างวอลมาร์ท  คาร์ฟู และ เทสโก้  เหล่านี้ต่างก็เป็นผู้นำในตลาดของประเทศตนเองและตลาดโลกมาช้านานโดยที่ไม่มีความเสี่ยงที่จะมีคู่แข่งมาทำลายตำแหน่งของตนเองได้  เป็นที่น่าสังเกตว่าทั้งสองอุตสาหกรรมต่างก็เป็นธุรกิจ  โลว์เทค  ที่มีการใช้เทคโนโลยีน้อยมาก

            อุตสาหกรรมที่น่าจะมีการเปลี่ยนแปลงเร็วระดับกลาง ๆ  นั้น  ผมคิดว่าน่าจะอยู่ในกลุ่มอุตสาหกรรมที่มีความไวต่อสภาวะเศรษฐกิจหรืออาจจะมีความเกี่ยวเนื่องกับเทคโนโลยี  ตัวอย่างเช่น  อุตสาหกรรมการเงินการธนาคารที่มักจะมีการเปลี่ยนแปลงในช่วงภาวะวิกฤติที่ทำให้ผู้นำหรือบริษัทที่โดดเด่นแต่บริหารงานอย่างไม่ระมัดระวังต้องประสบปัญหาล้มหายตายจากไปและมีบริษัทระดับรองก้าวขึ้นมาแทนที่  เช่นเดียวกัน  การวางกลยุทธ์หรือการบริหารงานที่ผิดพลาดก็อาจจะทำให้บริษัทที่เป็นผู้นำค่อย ๆ  เสียส่วนแบ่งการตลาดไปทีละน้อยจนในที่สุดกลายเป็นผู้ตามได้

             กลับมาที่ตลาดหุ้นไทย  ค่าที่ว่าเราไม่มีอุตสาหกรรมไฮเทคจริง ๆ  ผมจึงลองมาคิดดูว่าอุตสาหกรรมอะไรที่น่าจะถือว่ามีการเปลี่ยนแปลงเร็ว  คำตอบของผมก็คือ  ธุรกิจพัฒนาอสังหาริมทรัพย์โดยเฉพาะที่ทำเพื่อขาย  เช่น  บริษัทขายบ้านจัดสรร  เหตุผลก็คือ  นี่คือธุรกิจที่ต้อง นับหนึ่งใหม่ ทุกปีเพราะลูกค้าเดิมไม่ซื้อซ้ำ  ดังนั้น  เราจึงเห็นบริษัทที่เป็นผู้นำอันดับหนึ่งมีการเปลี่ยนแปลงไปเร็วมาก   นอกจากนั้น  ระหว่างอันดับหนึ่งกับอันดับ 2 และ 3 นั้น  ยอดขายไม่ได้ทิ้งห่างกัน  และดูเหมือนว่าโอกาสที่อันดับหนึ่งอาจจะ แพ้  นั้นเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา

 

               ธุรกิจการเงินเองซึ่งรวมถึงธนาคารด้วย  ดูเหมือนว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงที่เร็วพอสมควร  อันดับหรือความโดดเด่นนั้น  อยู่ในระดับที่สู้กันได้อย่างน้อยใน 3 อันดับแรก  ในธุรกิจหลักทรัพย์เองผมคิดว่ามีโอกาสที่ผู้นำจะเปลี่ยนแปลงได้เสมอ  บางทีอาจจะเกิดขึ้นจากการขยายตัวภายในหรืออาจจะมีการควบรวมกับรายอื่นทำให้สถานะและความสามารถในการแข่งขันเปลี่ยนแปลงไปในเวลาไม่นานนัก

               เช่นเดียวกับต่างประเทศ  อุตสาหกรรมเกี่ยวกับอาหาร  ค้าปลีก  และอาจจะรวมถึงพลังงาน  น่าจะมีการเปลี่ยนแปลงไปช้า  ผู้นำก็ยังคงเป็นผู้นำ  ตำแหน่งทางการตลาดนั้นไม่น่าจะมีการเปลี่ยนแปลงไปได้ง่าย  เช่นเดียวกับผลประกอบการที่มักจะมีความสม่ำเสมอมากกว่าธุรกิจที่มีการเปลี่ยนแปลงเร็ว

               ธุรกิจไอที  สื่อสาร  บันเทิง  สื่อ  และ สิ่งพิมพ์  น่าจะมีการเปลี่ยนแปลงที่เร็วพอสมควรโดยเฉพาะในช่วงที่มีเทคโนโลยีและการกำกับควบคุมใหม่ ๆ เกิดขึ้น  ในธุรกิจเหล่านี้  บางทีเราจะต้องระวังว่าผู้นำอาจจะเพลี่ยงพล้ำและผู้ตามหรือผู้เล่นหน้าใหม่ขึ้นมากลายเป็น ดาราได้

              มองในมิติของหุ้น  ผมเองไม่ชอบอุตสาหกรรมที่มีการเปลี่ยนแปลงเร็วเพราะบริษัทในอุตสาหกรรมจะมีความเสี่ยงมากกว่าปกติ  บ่อยครั้งผมจะหลีกเลี่ยงโดยเฉพาะถ้ามันกำลังอยู่ในช่วงที่เปลี่ยนแปลงรุนแรง  แต่ถ้าผมคิดจะลงทุนในอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนแปลงเร็ว  ผมก็มักจะต้อง ขอส่วนลด  หรือให้ค่า PE ของหุ้นต่ำกว่าหุ้นของบริษัทที่มีสถานะใกล้เคียงกันแต่อยู่ในอุตสาหกรรมที่ มั่นคงกว่า

 

[Trackback URL for this entry]

Comment: อุรัจ at Thu, 24 May 11:24 AM

ชอบบทความตอนนี้มากค่ะ

Comment: Pat at Fri, 1 Jun 8:23 AM

การประเมิน "บริษัทที่มีสถานะใกล้เคียงกัน แต่อยู่ในอุตสาหกรรมที่ “มั่นคง” กว่า" ใช้หลักเกณฑ์อย่างไรในการประเมินค่ะ

Your comment:

(not displayed)
Code:
 
 
 

Live Comment Preview:

 
« May »
SunMonTueWedThuFriSat
  12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031